May hàng xuất khẩu sang thị trường EU tại Công ty May TNG (Thái Nguyên). (Ảnh: Trần Việt/TTXVN)
Việc Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU) chính thức nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện đánh dấu một bước phát triển quan trọng, trong đó kinh tế, thương mại và đầu tư được xác định là trụ cột trung tâm, có tính dẫn dắt toàn bộ quan hệ song phương.
Trên thực tế, nền tảng của bước nâng cấp này không phải là những cam kết chính trị mang tính hình thức, mà là sự hội tụ ngày càng rõ nét về lợi ích kinh tế và chiến lược phát triển dài hạn của hai bên.
Ở bình diện thương mại, hai bên tái khẳng định cam kết thực thi đầy đủ và hiệu quả Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam-EU (EVFTA), đồng thời tăng cường đối thoại để tháo gỡ các rào cản kỹ thuật, mở rộng tiếp cận thị trường cho hàng hóa và dịch vụ của nhau.
Trong bối cảnh thương mại toàn cầu ngày càng bất ổn, xu hướng bảo hộ gia tăng và cạnh tranh địa kinh tế ngày càng gay gắt, EVFTA không chỉ là một hiệp định thương mại thuần túy mà còn là công cụ chiến lược giúp Việt Nam và EU củng cố không gian kinh tế an toàn, ổn định và có thể dự báo.
Chia sẻ với phóng viên TTXVN tại Pháp, Giáo sư Nguyễn Văn Phú của Đại học Paris Nanterre cho rằng một động lực quan trọng thúc đẩy quan hệ kinh tế Việt Nam-EU hiện nay là xu hướng giảm phụ thuộc vào thị trường Mỹ, đặc biệt từ phía Việt Nam. Việc đa dạng hóa đối tác thương mại và đầu tư phản ánh lựa chọn chiến lược mang tính phòng ngừa rủi ro trong bối cảnh các cú sốc chính sách và căng thẳng thương mại có thể xảy ra bất ngờ.
Ở chiều ngược lại, EU cũng đang chủ động mở rộng mạng lưới quan hệ kinh tế với nhiều đối tác ngoài Mỹ, từ châu Á đến châu Mỹ, nhằm bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng và duy trì năng lực cạnh tranh của nền kinh tế châu Âu.
Giáo sư Nguyễn Văn Phú đánh giá không dừng lại ở thương mại hàng hóa truyền thống, hợp tác kinh tế song phương Việt Nam-EU đang được mở rộng mạnh mẽ sang các lĩnh vực chiến lược như năng lượng, nguyên liệu, công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số và tái cấu trúc chuỗi cung ứng.
EU thể hiện rõ vai trò là đối tác hỗ trợ Việt Nam hiện đại hóa nền kinh tế, từng bước tiệm cận các tiêu chuẩn thương mại xanh, bền vững và có trách nhiệm - những yếu tố ngày càng trở thành điều kiện bắt buộc trong tiếp cận thị trường châu Âu.
Bản chất của quan hệ đối tác Việt Nam-EU nằm ở tính bổ sung lẫn nhau. Việt Nam cần nguồn vốn dài hạn, công nghệ tiên tiến, kinh nghiệm quản trị và tiêu chuẩn cao từ châu Âu, nơi tập trung nhiều nền kinh tế phát triển hàng đầu thế giới.
Ngược lại, EU cần Việt Nam như một điểm đến đầu tư hấp dẫn, một thị trường năng động và một mắt xích quan trọng trong chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng tại châu Á-Thái Bình Dương. Chính sự tương thích này tạo nên nền tảng lợi ích chiến lược gắn bó lâu dài giữa hai bên.
Tuy nhiên, để tận dụng đầy đủ cơ hội từ việc nâng cấp quan hệ, Giáo sư Nguyễn Văn Phú cho rằng Việt Nam đang đứng trước yêu cầu cải cách thể chế sâu rộng và nhất quán hơn. Việc đáp ứng các tiêu chuẩn cao của EU không chỉ là nghĩa vụ đối tác mà còn phản ánh nhu cầu nội tại của quá trình phát triển.
Hàng hóa và dịch vụ xuất khẩu sang châu Âu phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về an toàn, chất lượng, xuất xứ, cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), cũng như các chuẩn mực về lao động, bình đẳng giới và phát triển bền vững.
Hiệp định Thương mại Tự do EVFTA sẽ là cơ hội lớn cho ngành da giày của Việt Nam xuất khẩu sang thị trường EU. (Ảnh: TTXVN)
Tương tự, các dự án đầu tư tại Việt Nam có nguồn vốn từ châu Âu cũng phải đáp ứng yêu cầu cao về môi trường, xã hội và quản trị.
Trong bức tranh đó, việc phát triển một thị trường tài chính minh bạch, ổn định và đạt chuẩn quốc tế được xem là điều kiện then chốt để thu hút dòng vốn châu Âu. Khung pháp lý cần rõ ràng, ổn định và có tính dự báo, hạn chế những thay đổi chính sách đột ngột. Nhà đầu tư EU đặc biệt coi trọng nguyên tắc pháp quyền, cơ chế bảo vệ quyền sở hữu, thực thi hợp đồng và giải quyết tranh chấp độc lập, hiệu quả.
Song song với đó, nâng cao minh bạch và chuẩn mực quản trị trên thị trường vốn là yêu cầu không thể né tránh. Doanh nghiệp và tổ chức tài chính cần tuân thủ các chuẩn mực kế toán, kiểm toán quốc tế, công bố thông tin đầy đủ và đáng tin cậy, qua đó giảm thiểu rủi ro và củng cố niềm tin cho các quỹ và định chế tài chính châu Âu. Xu hướng phát triển tài chính xanh, bền vững - thông qua trái phiếu xanh, tín dụng xanh và các công cụ gắn với tiêu chí môi trường, xã hội và quản trị, cũng cần được thúc đẩy mạnh mẽ, phù hợp với ưu tiên chiến lược của EU.
Cuối cùng, một thị trường tài chính hiện đại đòi hỏi hạ tầng đồng bộ, thanh khoản đủ sâu, sản phẩm đa dạng và cơ chế giám sát rủi ro hiệu quả. Việc bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng, tăng cường phòng chống rửa tiền và tài trợ khủng bố theo chuẩn mực quốc tế không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu của đối tác EU, mà còn là điều kiện để Việt Nam hội nhập sâu và bền vững vào hệ thống tài chính toàn cầu.
Nhìn tổng thể, việc nâng cấp quan hệ Việt Nam-EU lên Đối tác Chiến lược Toàn diện mở ra một giai đoạn hợp tác mới, trong đó kinh tế, thương mại và đầu tư đóng vai trò trụ cột và động lực trung tâm. Cơ hội là rất lớn, nhưng đi kèm là những đòi hỏi cải cách nghiêm túc và lâu dài. Cách Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn và kỳ vọng này sẽ quyết định mức độ thực chất của quan hệ đối tác trong những năm tới./.
|
Chủ tịch nước Lương Cường và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tại hội đàm. Sau Lễ đón chính thức sáng ngày 29/01, Chủ tịch nước Lương Cường và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa đã tiến hành hội đàm tại Phủ Chủ tịch và phát biểu với báo chí sau hội đàm. Chủ tịch nước Lương Cường khẳng định chuyến thăm mở ra một chương mới trong quan hệ Việt Nam – Liên minh Châu Âu (EU) với việc hai bên quyết định nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện. Đánh giá cao vai trò và vị thế của EU là một trung tâm chính trị, kinh tế, khoa học – công nghệ và văn hóa hàng đầu thế giới, Chủ tịch nước khẳng định Việt Nam luôn coi EU là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu trong chính sách đối ngoại; khẳng định Việt Nam mong muốn phát triển sâu rộng, toàn diện quan hệ với EU, không ngừng củng cố quan hệ hữu nghị, hợp tác với các quốc gia thành viên EU. Chủ tịch nước đánh giá cao vai trò của EU trong thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, thượng tôn pháp luật quốc tế vì mục tiêu hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực và thế giới. Chủ tịch nước đề nghị hai bên phối hợp chặt chẽ triển khai nội hàm Tuyên bố chung nâng cấp quan hệ Việt Nam – EU, với 06 định hướng trọng tâm, trong đó có việc tăng cường tin cậy chính trị thông qua các trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao, triển khai hiệu quả các cơ chế hợp tác sẵn có, mở rộng các cơ chế hợp tác mới, xác định hợp tác kinh tế tiếp tục là động lực quan trọng cho quan hệ song phương, đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thực sự trở thành một trụ cột hợp tác song phương, thúc đẩy tôn trọng luật pháp quốc tế và chủ nghĩa đa phương. Chủ tịch nước đề nghị EU thúc đẩy hợp tác kinh tế biển, hỗ trợ Việt Nam xây dựng nghề cá bền vững và sớm gỡ bỏ "Thẻ vàng" IUU đối với thủy sản Việt Nam. Chủ tịch nước khẳng định Việt Nam ủng hộ thúc đẩy quan hệ ASEAN - EU và sẵn sàng làm cầu nối thúc đẩy quan hệ giữa hai bên thực chất hơn nữa, hướng tới kỷ niệm 50 thiết lập quan hệ ASEAN - EU vào năm 2027. Bày tỏ vinh dự là vị khách châu Âu đầu tiên thăm Việt Nam ngay sau Đại hội Đảng lần thứ XIV, thời điểm có ý nghĩa lớn định hướng tương lai của Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Châu Âu Antonio Costa nhiệt liệt chúc mừng thành công của Đại hội Đảng lần thứ XIV; bày tỏ ấn tượng sâu sắc trước những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội to lớn, toàn diện mà Việt Nam đạt được sau 40 năm Đổi mới.
Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa và đoàn cấp cao châu Âu tham dự hội đàm. Chúc mừng vai trò, vị thế và uy tín quốc tế ngày càng cao của Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Châu Âu khẳng định EU coi Việt Nam là đối tác quan trọng tại khu vực ASEAN và trong Chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, là đối tác chia sẻ điểm đồng với EU về tôn trọng luật pháp quốc tế, ủng hộ thương mại tự do, tự do hàng hải. Chủ tịch Antonio Costa khẳng định chuyến thăm của ông là thời khắc lịch sử với việc hai bên nâng cấp quan hệ lên mức độ mới, Việt Nam là đối tác chiến lược toàn diện đầu tiên của của EU trong ASEAN, thể hiện không chỉ chiều dài chặng đường 35 năm mà còn là sự gần gũi, sát cánh về tầm nhìn xa trong bối cảnh một thế giới khó đoán định như hiện nay. Chủ tịch Hội đồng Châu Âu cho rằng hai bên có rất nhiều tiềm năng hợp tác trên các lĩnh vực thương mại, phát triển bền vững, đổi mới sáng tạo, kinh tế biển, quản trị, an ninh và giao lưu nhân dân; mong muốn cùng Việt Nam tăng cường hợp tác trên các lĩnh vực truyền thống như thương mại – đầu tư, nông nghiệp, phát triển bền vững, ứng phó với biến đổi khí hậu, đồng thời mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực mới như chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng công bằng, cơ sở hạ tầng và kết nối giao thông…, tương xứng với tầm mức quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, trở thành hình mẫu hợp tác giữa EU với một quốc gia Đông Nam Á. Hai nhà lãnh đạo đã chính thức công bố việc nâng cấp quan hệ Việt Nam – EU lên Đối tác chiến lược toàn diện sau 35 năm thiết lập quan hệ ngoại giao; đồng thời thống nhất phương hướng xây dựng kế hoạch hành động nhằm triển khai hiệu quả Tuyên bố chung về Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – EU trong thời gian tới. Hai nhà lãnh đạo nhất trí thúc đẩy hợp tác khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo, đưa lĩnh vực này trở thành trụ cột hợp tác mới trong quan hệ song phương; nhất là trong các lĩnh vực thế mạnh của châu Âu trong khoa học, chuyển đổi số và kết nối; thúc đẩy triển khai đầy đủ, hiệu quả Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) và sớm hoàn tất phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư EU – Việt Nam (EVIPA) nhằm mang lại lợi ích cho doanh nghiệp cho cả hai bên, nhất là việc thúc đẩy dòng vốn chất lượng cao của EU vào Việt Nam; duy trì hiệu quả cơ chế Đối thoại Quốc phòng - An ninh Việt Nam – EU; thúc đẩy hợp tác trong hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, đồng thời mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực an ninh biển, an ninh mạng và quản lý khủng hoảng. Hai bên cũng nhất trí tăng cường hợp tác về bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế biển, năng lượng sạch.... Trao đổi về các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm, hai bên nhất trí tăng cường phối hợp ứng phó với các thách thức toàn cầu, thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, tôn trọng luật pháp quốc tế và giải quyết hòa bình các tranh chấp trên cơ sở Hiến chương Liên hợp quốc, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, tự do hàng hải, tự do hàng không và thượng tôn pháp luật trên các vùng biển và đại dương trong đó có Biển Đông cũng như tại Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và Đại Tây Dương./. |
Theo TTXVN, Báo Chính phủ
